Inspiratiedag Boeren met levende Bodem

Gereduceerde grondbewerking (NKG) kent in Nederland ruim twee decennia aan ervaring en opgebouwde kennis. Met deze en andere praktijken werkt een groeiende groep boeren aan een gezonde bodem, waarin de biologie haar werk kan doen. Op vrijdag 23 januari komen praktijk en onderzoek samen om deze ervaring en kennis met elkaar te delen en elkaar naar de toekomst te loodsen. Een volle dag met praktijkgerichte workshops (door én voor de praktijk), informatieve lezingen met inzichten uit recent onderzoek én ruime gelegenheid om collega’s te ontmoeten. Deze inspirerende dag vindt plaats in het Impulse Gebouw,Stippeneng 2 in Wageningen. Schrijf je hier direct in!

Programma

Inloop (9.00-10:00 uur)

Kennismaken, koffie & thee

Dagopening (10.00-10:10)

Sander Bernaerts & Dingeman Burgers (akkerbouwer Zevenbergschenhoek)

Plenaire lezingen (10:10 - 11:30 uur)

De Bodem is de Basis - Professor Dr. Liesje Mommer (WUR)
Bodembiodiversiteit is de stille kracht achter elke boerderij. Schimmels, bacteriën en wormen maken de bodem vruchtbaar en weerbaar. Deze organismen werken samen en concurreren met elkaar om ruimte, koolstof en nutriënten. Bodembiodiversiteit is geen luxe maar een fundament van klimaatbestendige landbouw. Liesje gaat in welke systemen deze diverse gemeenschap in stand houden en versterken.

Succesfactoren voor verhoging van bodemfunctionaliteit: van specifieke maatregelen tot andere bedrijfssystemen - Guusje Koorneef, postdoc onderzoeker (NIOO-KNAW)
Een gezonde bodem levert vele functies zoals waterberging en ziekte-onderdrukking. De lezing gaat in op een uitgebreid onderzoek van ruim 50 boerenbedrijven door heel Nederland. Hieruit bleek dat de intensiteit van grondbewerking zeer bepalend is voor gezonde bodemfuncties. In de lezing gaat Koorneef in op verschillen tussen bio en gangbaar, invloed van grassen en vlinderbloemigen. En welke indicator het meest voorspellend is van multifunctionaliteit.

Hoe kom je tot een gezonde bodem? - Rachel Creamer, Professor of Soil Health and Monitoring (WUR) 
Wat bedoelen we met een gezonde bodem? Dit hangt af van het bedrijf en het karakter van zijn bodem. Deze presentatie gaat over welke doelen je zou kunnen stellen voor een gezonde bodem. En natuurlijk over wat je moet doen om deze doelen te bereiken. Met voorbeelden vanuit verschillende contexten (lezing in het engels).

Workshops (11:30 - 16:00 uur)

Workshop 1

Ik wil een goede bodemstructuur maar geen bodemplagen!
NKG wordt vaak in verband gebracht met bodemplagen. En een goede bodemstructuur verergerd misschien sommige bodemplagen? Leer meer over hoe je problemen met slakken, bonenvlieg, wortelduizendpoot, ritnaalden en emelten kunt voorkomen!

Spreker

Klaas van Rozen, onderzoeker bodemplagen (WUR)

Workshop 2

Hoe werkt de stofwisseling in de bodem en hoe ga ik ermee om
Een lezing over de beschikbaarheid van plantenvoeding uit gewasresten, organische bemesting en bodemvoorraad. Vertering van vers materiaal is essentieel voor bekomen van plantenvoeding maar
verteringsprocessen kunnen ook negatief uitpakken op plantengroei. Koen Willekens is expert bodembeheer en leert u in 45 minuten de “do’s and don’ts”.

Spreker

Koen Willekens (ILVO)

Workshop 3

Mulchteelt aardappel, ervaringen van Unterer Berghof (Dts)
Tijdens deze workshop vertellen Sophie en Jonathan Kraul over hun duurzame aanpak voor bodembewerking (leembodem iets zanderig) en in het bijzonder over hun ervaringen met het telen van
aardappels onder (transfer)mulch. Ze gaan in op observaties en experimenten sinds 2020. Met mulch, kuilgras, interessante verbeteringen en verschillende uitdagingen komen daarbij aan bod. Ze kijken er naar uit om met ervaren vakgenoten te reflecteren. Workshop in Duits of Engels, beeld met foto’s, waar nodig wordt naar Nederlands vertaald.

Spreker

Sophie en Jonathan Kraul van Unterer Berghof (biologisch akkerbouwbedrijf Zwarte Woud, Duitsland) & Marianna Siegmund-Schultze (WUR)

Workshop 4

Brouwen voor de bodem: in gesprek met elkaar over compostthee en - extracten
In deze workshop zal Sigrid Dassen (HVHL) een korte introductie geven over compostthee en -extracten, waarna we in groepen uiteengaan om vragen en kennis uit te wisselen over uitgangsmateriaal, proces en toediening op het land. We werken toe naar een agenda voor praktijk en wetenschappelijk onderzoek om de werking van compostthee en -extracten op bodem- en plantgezondheid te begrijpen en te kunnen verbeteren. De workshop wordt begeleid door Linda Calciolari (Ekoboerderij De Lingehof) en Elisa van Geldorp (ontwerper in opleiding voor ReGeNL).

Spreker

Sigrid Dassen, onderzoeker (Van Hall Larenstein)

Workshop 5

Een goed functionerend NKG-systeem: welke kansen zijn er nog voor verbetering?
Centraal staat het bedrijf van Bram Dauchy in West Vlaanderen. Bram Dauchy heeft een gemengd bedrijf (melkvee en akkerbouw) tegen de Franse grens in Wijtschate (België). Teelten zijn diverse voederteelten, frietaardappel, witte en rode kool en industriepeen Op de zware zavelgrond is sinds 2009 vrijwel niet meer geploegd. Er is een rijk bodemleven en de waterdoorlatendheid is aanzienlijk
verbeterd. Ook het organische stofgehalte is fors gestegen en Dauchy verlaagt inmiddels de bemesting aanzienlijk. De “nieuwe” manier van Bram Dauchy, Akkerbouwer te België
omgaan met de bodem functioneert prima en de voordelen zijn inmiddels evident. Toch kan Dauchy hier moeilijk in berusten; het smaakt naar meer! In deze workshop zoeken we naar de volgende stappen die Dauchy kan nemen.

 

Spreker

Bram Dauchy, Akkerbouwer (België)

Workshop 6

Bouwen aan bodemstructuur op zeeklei met groene planten (& minder ijzer)
Groene planten met hun bodemleven spelen een onmisbare rol in het opbouwen van een mooie kruimige bodemstructuur met een goede draagkracht en drainage. De Mts. Klompe & vd Linde uit Dreischor heeft het bodemleven tot bondgenoot gemaakt en past een combinatie van NKG, ondiep woelen en fermenten toe om tot voorbij de bouwvoor aan structuur te bouwen. Gillis Klompe deelt zijn werkwijze en ervaringen. Datura deelt resultaten uit hun onderzoek naar bodemleven in de Zuidwestelijke Delta, waar ook Klompe & vd Linde aan deelnam.

Spreker

Gillis Klompe (Mts. Klompe & vd Linde) en Anne Doeksen (Datura)

Workshop 7

Plantsapanalyse: de sleutel tot slimme bemesting
Niet-kerende grondbewerking betekent samenwerken met het bodemleven. Met minder input wordt het steeds belangrijker dat de aanwezige nutriënten optimaal worden opgenomen. In deze workshop ontdek je hoe plantsapanalyses kunnen bijdragen aan een gezonde, weerbare plant met optimale productie en hoe gericht kan worden bijgestuurd met bemesting.

Spreker

Martijn van Vijfeijken is adviseur bodem, bemesting en plantgezondheid en doet onderzoek naar verschillende strategieën voor veerkrachtige bodems en gewassen.

Roland Velema is akkerbouwer in De Krim en test op zijn boerderij verschillende teeltstrategieën uit, waarbij plantsapanalyses inzicht geven om gefundeerde keuzes te maken.van Vijfeijken en Roland Velema

Borrel (16:00 -17:00 uur)